Buurtvereniging "Aan de Maas" Geulle.

Restauratie Sint Martinuskerk.

De Sint Martinuskerk in Geulle is aan een opknapbeurt toe.


Op 21 april 2017 werd via een notariële akte de Stichting Behoud Sint Martinuskerk Geulle in het leven geroepen.

Niet voor niets natuurlijk. De kerk is dringend toe aan verbeteringen en restauraties.

Een stukje geschiedenis

Voor ik verder ga wil ik u even bijpraten over de geschiedenis van het prachtige Rijksmonument Sint Martinuskerk.

De kerk zoals die er nu staat heeft een 4-tal bouwfases doorgemaakt.

Eerste kerk dateert waarschijnlijk uit de negende eeuw en was –voor zover wij nog kunnen nagaan - een houten kapel. Daarna zorgden vier verbouwingen voor de huidige kerk. In de 14e eeuw kreeg de kerk zijn eerste pastoor, die tevens de eerste verbeteringen aan de kerk liet aanbrengen. Het werd een Ecclesia integra in het Dekenaat Susteren (integra wil zeggen zelfstandig en vaak rijk).

In die tijd liep de Maas achter Uikhoven (Udickhoven) om en vormden Geulle en Uikhoven een eenheid. Het rectoraat Udickhoven was een dependance van de kerk van Geulle. In 1410 is de Maas na een zware storm de bedding van de Geul gaan volgen en werden Geulle en Udickhoven gescheiden en later alleen nog verbonden door een pontje.

Wanneer de tweede verbouwing plaats vond is onbekend, waarschijnlijk in de 14e eeuw. De derde kerk werd gebouwd in beginjaren 1600 in opdracht van Graaf Wolter Hoen (Hoensbroek). De kerk werd geconsacreerd in 1626. Van deze 3e kerk zijn nog overgebleven de toren (met de huidige doopkapel) en het priesterkoor (huidige Mariakapel). In de jaren 1650-1850 was het een simultaankerk, tegenwoordig zou men zeggen Oecumenisch.

De eerste steen van de vierde kerk werd in 1920 gelegd.

Deze kerk werd  dwars door de oude kerk heen gebouwd waardoor de vorm van een KRUIS ontstond. De architect was de heer Groenendaal uit Maastricht en niet van der Mey, die het wel voor niets wilde doen, maar hij was volgens pastoor Voncken te onchristelijk. Groenendaal was ook de architect van de Sint Lambertuskerk in Maastricht. Overigens is er lang gestecheld over de locatie waar de nieuwe kerk moest komen. Aan de Maas begon excentrisch te worden, maar pastoor Voncken hield voet bij stuk.

De 3e kerk is Middeleeuws, de 4e Neo-Gotisch, dat wil zeggen een 19e-20e eeuwse nabootsing van de gotiek. Deze voorlopig laatste kerk werd gebouwd met gebruikmaking van Kunradersteen, die beter dan mergel bestand is tegen vocht (overstromingen) en andere beschadigende invloeden. Het interieur werd rijk versierd met wand- en plafondschilderingen, veelal van de hand van de heren Laudy en Mes.

In de doopkapel kunt u de Millennium plaquette bewonderen, uitgereikt door het bisdom als bijzondere onderscheiding in het jubeljaar 2000. Normaal is zo’n plaquette alleen voor kathedralen en basilieken. De St Martinuskerk Geulle is de enige  “gewone” kerk met zo’n plaquette. Voorwaarde voor het verkrijgen van de plaquette was onder meer dat de kerk over een toegangsdeur moest beschikken, die slechts bij hoge uitzondering open ging. De opening van de deur moest dan ook nog met Kerstmis 1999 (begin jubeljaar) door de bisschop verricht zijn en een jaar later de sluiting (op Driekoningen 2001) dito door de bisschop. De deur dateert uit ca 1350 en is bij de Millennium viering bij hoge uitzondering nog eens geopend. Mgr Evrard de Jong opende en sloot de deur en bracht de plaquette aan.

Een bijzonder monument.

Leuk om nog te vermelden vermelden: In 1320 werd de vierkante toren gebouwd, die er nu nog staat en dus in 2020 haar 700-jarig jubileum viert !!

Als u dit allemaal gelezen hebt, zult u met ons overtuigd zijn van het feit dat de Sint Martinuskerk de status “bijzonder” verdient en dat we er alles aan moeten doen om dit Rijksmonument in stand te houden.

Voor deze instandhouding nu is de Stichting behoud Sint Martinuskerk Geulle in het leven geroepen. De stichting stuurt het Steuncomité Sint Martinuskerk te Geulle aan.

Het stichtingsbestuur bestaat uit mevrouw Marly Heusschen en de heren Giel Dolmans, Jan Janssen, Karel Majoor en ondergetekende, Math Muris. Het steuncomité wordt gevormd door het stichtingsbestuur samen met pastoor Ismaël Quequesana, Johan Pelzer, Annie Dekkers, Bert Bouwens, Jan Martens, Theo Kruijssen en Kris Förster.

Dit allemaal in willekeurige volgorde.

Wat gaan we doen?

Om te beginnen moet de verwarming vervangen worden. Deze functioneert niet meer goed en daardoor dreigen allerlei kunstwerken schade op te lopen. Bovendien zijn de stookkosten onacceptabel hoog.

In de toren is een houten draagbalk aan ’t rotten, die moet dus dringend vervangen worden.

Andere iets minder urgente, maar wel noodzakelijke bouwkundige herstelwerkzaamheden dienen verricht te worden.

Diverse kunstwerken zijn aan restauratie toe. Als we dat niet op korte termijn doen, zal de schade alleen maar ernstiger en moeilijker reparabel worden.

Tevens gaat het comité kijken naar medebestemmingsplannen voor de kerk. Dat wil zeggen: zoeken naar meer bestemmingen voor de kerk dan alleen de erediensten. Uiteraard bestemmingen die niet strijdig zijn met de hoofdbestemming maar die wel geld opbrengen om in de toekomst de kerk te kunnen blijven onderhouden.


En wie zal dat betalen?

Grofweg zijn er vier potjes waaruit geld gegenereerd kan worden:

1.Eigen middelen van de Sint Martinusparochie, die lang niet toereikend

   zijn voor dit mega project. Alleen al voor de verwarming moet u

   denken aan een ton in Euro’s

2.Overheidssubsidies

3.Goede doelen Stichtingen

4.Opbrengsten uit acties onder de Geulse bevolking en het Geulse bedrijfsleven. Dit prachtige monument is namelijk een juweel waar HEEL Geulle trots op kan zijn, dus we vragen aan ALLE Geullenaren om een steentje bij te dragen. Hoe dat kan zullen we u later laten weten. Dat we een beroep op  u moeten doen is onvermijdelijk, want de eerste 3 potjes leveren lang niet voldoende op om dit allemaal te verwezenlijken en het is immers ONZE kerk, dus ook mede ONS pakkie-an.

Comité en Stichting gaan zich hard maken om de bovenbeschreven doelen en de financiering daarvan te bereiken. Een hele klus die vraagt om inzet en geduld van velen wellicht ook van u.

Kortom, u hoort nog van ons als er nieuwe ontwikkelingen zijn. Voorlopig bent u globaal op de hoogte van onze plannen en dat was mijn bedoeling.

Voor degenen die op voorhand willen doneren voor dit goede doel volgen hier enkele gegevens:

Het banknummer is NL64RBRB0956296564

t.n.v. Stichting Behoud Sint Martinuskerk Geulle.

De stichting is bezig met het aanvragen van de ANBI-cultureel status. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Dat betekent gunstige belastingvoorwaarden voor donateurs. Donateurs zullen nader worden ingelicht.

Andere wetenswaardige gegevens:

Adres van de Stichting: Hulserstraat 41 6243 BL Geulle

De website van de stichting is in de maak. Even geduld dus nog, maar kijk af en toe maar eens op                                                                 Het mailadres is steunmartinus@gmail.com .


Tenslotte: we zoeken nog enthousiaste meedenkers voor het stichtingsbestuur, liefst in de leeftijdscategorie van 40-65 jaar, maar vitale 65-plussers, die van de straat af willen zijn ook welkom. Lijkt het u leuk, stuur dan even een berichtje naar onderstaand mailadres.


Math Muris

murisgeulle@gmail.com


Spannend! Het gaat beginnen!


Een tijdje geleden is door het kerkbestuur van de St.Martinuskerk in Geulle aan de Maas het initiatief genomen tot het vormen van een Stichting Behoud Martinuskerk Geulle. Een actieve werkgroepvan deze Stichting heeft eerst een inventarisatie gemaakt van de meest dringende problemen met tegelijk  een plan van aanpak.


De eerste concrete stappen gaan nu genomen worden en  zullen direct zichtbaar zijn. Allereerst het vochtprobleem en het optimaliseren van de situatie in de Mariakapel. Het is namelijk de bedoeling dat  ipv de grote kerk, deze kapel de komende tijd dienst zal gaan doen voor de eredienst.


Een paar weken geleden is het drainagesysteem rondom de kerk onderzocht en doorgespoeld. Gebleken is dat dit systeem nu naar tevredenheid functioneert, waarmee duidelijk werd dat de vochtdoorslagproblemen hun oorzaak elders vinden, nl. in de slechte beluchting. Daarom wordt op zeer korte termijn, met gebruikmaking van een rijkssubsidie, begonnen met de restauratie van de vastgeroeste glas-in-lood ramen in de Mariakapel. Van de aanwezigheid van de daartoe opgebouwde steiger zal tevens gebruik worden gemaakt om, vandaag op 20 september, het monumentale Schilderij “De Bewening” van zijn plek te halen en te verplaatsen naar de Credozaal.  Daar zal het schilderij door twee restauratrices gedurende de wintermaanden verdoekt en totaal gerestaureerd worden . Verder uitstel zou namelijk tot onherstelbare schade hebben geleid.


Voor de kosten van  €26.000 die hiermee gemoeid zijn, is nog geen sluitend budget beschikbaar. Daarom zal binnenkort een sponsorprogramma worden gelanceerd waarbij de mogelijkheid wordt geboden de kosten van grotere of kleinere taferelen of figuren van het schilderij mede te financieren, waarbij we denken aan giften van  €100 tot €1000 of meer voor de grotere taferelen. Over de vorderingen van dit proces gaan we U regelmatig berichten via onze website  www.sintmartinusgeulle.nl. U vindt daar  nog verdere aanvullende informatie, inclusief een actueel filmpje over de zorgelijke onderhouds-toestand.


































                              Schilderij De bewening naar restauratrice

 

 

 Ook heeft het stichtingsbestuur al enige kleinere mogelijkheden tot het bieden van financiële steun gerealiseerd, zoals een wijnactie waarbij voor 6 flessen wit of rood een bijdrage gevraagd wordt van € 60,-; neemt men 2 doosjes af kost dat € 100,--.  Tevens is met hulp van de Geulse fotograaf Bert Ramaekers  een set van briefkaarten met afbeeldingen, op de kerk betrekking hebbend, vervaardigd die tegen een prijs van € 15,00 te koop worden aangeboden.


Dit alles vormt een belangrijke opmaat naar het jaar 2020. In dat jaar zal namelijk op feestelijke wijze worden stilgestaan bij een dubbel jubileum van 2 karakteristieke, gezichtsbepalende en monumentale gebouwen in Geulle aan de Maas: het kasteel en de kerk. Het kasteel kent dan een geschiedenis van 400 jaar, hetgeen gevierd wordt met de uitgave van het boek: ”Kasteel Geulle, een verdwenen Huis , maar een blijvend verhaal” . Tegelijk is de kerk in zijn huidige verschijningsvorm dan 100 jaar oud. Weliswaar ligt de ontstaansgeschiedenis van de Martinuskerk wel zo’n 1000 jaar terug ,maar juist voor het (mede)-gebruik en behoud van deze kerk, in zijn huidige verschijningsvorm, willen wij  ons met de hulp van velen inzetten. Noteer dus vast de beoogde datum voor de jubileumviering, Zondag 21 juni 2020. We houden U op de hoogte!


Wij rekenen op uw sympathie en steun, want zonder uw aller hulp zal het niet mogelijk zijn de Martinuskerk voor Geulle te behouden.


Stichting Behoud Sint Martinuskerk Geulle

Restauratienieuws en meer

Sint Martinuskerk Geulle.


Zoals u weet zijn we bezig met de restauratie van de Sint Martinuskerk. Op dit moment hebben drie zaken de aandacht: het zoeken naar een medebestemming voor de kerk anders gezegd het zoeken naar passende medegebruikers, die dan ook mede bijdragen om de exploitatie van dit bijzondere gebouw mogelijk te maken. Een extern bureau (Satijn Plus) is ingeschakeld om ons te helpen bij die moeilijke zoektocht.

Daarnaast zijn we ook echt aan ’t restaureren. Met name de huidige gebedsruimte, de Mariakapel, heeft nu de aandacht. De glas in lood ramen zijn inmiddels gerestaureerd en zodanig vermaakt dat er ook een goede vochtregulatie in de kapel is, hetgeen een gunstige invloed heeft op de in de kapel aanwezige kunstwerken.                                                                Een tweede restauratie object is het altaarschilderij De Bewening. Het gaat hier om een groot schilderij uit de 17e eeuw, dat in de loop der jaren ernstig vervuild is en door minder goed uitgevoerde eerdere restauraties veel beschadigingen heeft opgelopen.

Restaurateur Nuria Lommen heeft de taak op zich genomen om deze enorme klus te klaren. Na een eerste reiniging van het schilderij, hetgeen in 4 fases plaatsvond, is het schilderij losgemaakt van het achterliggende steunlinnen en het houten spanraam. Dit was noodzakelijk omdat het schilderij niet goed bedoekt was in het verleden en geen mooi glad verfoppervlak liet zien.

Het doek ligt nu op zijn geschilderde voorkant, waardoor de beschadigingen heel zichtbaar zijn geworden.  Bij al deze acties is Nuria tegen mee- en tegenvallers aangelopen. Als meevallers noemde zij de goede staat van het spanraam waarop het doek bevestigd was en dat er bij het schoonmaken van de schildering stukken vrijkwamen van het oorspronkelijke schilderij, die bij vorige “restauraties” overschilderd waren. Vooral de horizon zal helderder worden, waardoor het schilderij meer diepte gaat krijgen.

Restaurateur Nuria Lommen en fondsenwerver Alphons Tonino.

Tegenvallers zijn de talrijke, meer dan verwachte, scheuren, scheurtjes en gaten in het doek, die gehecht moeten worden en het feit dat de verflaag in een matige conditie is.

Extra werk dus. U zult wel begrijpen dat deze restauratie een dure aangelegenheid gaat worden, maar wellicht kent u uit eerdere berichten nog ons banknummer  NL64RBRB0956296564 ten name van Behoud Sint Martinuskerk Geulle (vermeld er even “Bewening” bij).

Overigens is Nuria Lommen tevreden met de voortgang van zaken. Het loopt dus volgens plan en het resultaat is duidelijk zichtbaar.

Voor en na het schoonmaken.

Een derde zaak waar we mee bezig zijn is het Eeuwfeest van Kasteel en Kerk. Het kasteel bestaat dit jaar 400 jaar en de kerk in zijn huidige vorm 100 jaar.

Iets om te vieren dus. Het kasteel en de kerk hebben veel verbindingslijnen met elkaar, vandaar dat we deze vieringen in een adem noemen.

Globaal ziet het feestprogramma er als volgt uit:

24 mei Boekpresentatie van het door de kasteelheer Alphons Tonino geschreven boek over 400 jaar kasteel Geulle. Vanwege de beperkte ruimte zal deze bijeenkomst een besloten karakter hebben. Maar voor de geïnteresseerden is er tijdens de open Monumentendag op 21 september in het kasteel een lezing over dit onderwerp. Hiervoor kunt u zich opgeven bij de Heemkundevereniging Geulle.

21 Juni daarentegen is voor ons Geullenaren en andere betrokkenen een volksfeest.

Na een openlucht mis op het kasteel volgt er een processie door Geulle aan de Maas met als eindpunt de St Martinuskerk.

‘s-Middags is er een groot feest op de binnenplaats van hoeve Houben tegenover de kerk. Naast een hapje en een drankje is er dan muziek van de Burchwache kapel en  orkest Schimmige.

Verdere activiteiten die middag:

Officiële her ingebruikname van de Mariakapel met bezichtiging van de gerestaureerde  ramen en onthulling en bezichtiging van het gerestaureerde schilderij de Bewening.

Rondleidingen door kerk.

 

Minisymposium met diverse sprekers die interessante verhalen hebben over:

  • Kerk en kasteel van Geulle, de architectonische connectie
  • Presentaties over de restauraties van glas in lood ramen en schilderij de Bewening.
  • Krijgt Wolter van Hoensbroeck-Geul weer gezelschap van zijn vrouw Ursula?

 

Het boek 400 jaar kasteel Geulle zal ook te koop zijn op deze dag

Een gedetailleerd en uitgebreid feestprogramma krijgt u later, maar noteer alvast 21 juni in uw agenda als u dat nog niet al gedaan hebt.

Tot een volgende keer.

 

Math Muris, murisgeulle@gmail.com