Buurtvereniging "Aan de Maas" Geulle.

Restauratie Sint Martinuskerk.

De Sint Martinuskerk in Geulle is aan een opknapbeurt toe.


Op 21 april 2017 werd via een notariële akte de Stichting Behoud Sint Martinuskerk Geulle in het leven geroepen.

Niet voor niets natuurlijk. De kerk is dringend toe aan verbeteringen en restauraties.

Een stukje geschiedenis

Voor ik verder ga wil ik u even bijpraten over de geschiedenis van het prachtige Rijksmonument Sint Martinuskerk.

De kerk zoals die er nu staat heeft een 4-tal bouwfases doorgemaakt.

Eerste kerk dateert waarschijnlijk uit de negende eeuw en was –voor zover wij nog kunnen nagaan - een houten kapel. Daarna zorgden vier verbouwingen voor de huidige kerk. In de 14e eeuw kreeg de kerk zijn eerste pastoor, die tevens de eerste verbeteringen aan de kerk liet aanbrengen. Het werd een Ecclesia integra in het Dekenaat Susteren (integra wil zeggen zelfstandig en vaak rijk).

In die tijd liep de Maas achter Uikhoven (Udickhoven) om en vormden Geulle en Uikhoven een eenheid. Het rectoraat Udickhoven was een dependance van de kerk van Geulle. In 1410 is de Maas na een zware storm de bedding van de Geul gaan volgen en werden Geulle en Udickhoven gescheiden en later alleen nog verbonden door een pontje.

Wanneer de tweede verbouwing plaats vond is onbekend, waarschijnlijk in de 14e eeuw. De derde kerk werd gebouwd in beginjaren 1600 in opdracht van Graaf Wolter Hoen (Hoensbroek). De kerk werd geconsacreerd in 1626. Van deze 3e kerk zijn nog overgebleven de toren (met de huidige doopkapel) en het priesterkoor (huidige Mariakapel). In de jaren 1650-1850 was het een simultaankerk, tegenwoordig zou men zeggen Oecumenisch.

De eerste steen van de vierde kerk werd in 1920 gelegd.

Deze kerk werd  dwars door de oude kerk heen gebouwd waardoor de vorm van een KRUIS ontstond. De architect was de heer Groenendaal uit Maastricht en niet van der Mey, die het wel voor niets wilde doen, maar hij was volgens pastoor Voncken te onchristelijk. Groenendaal was ook de architect van de Sint Lambertuskerk in Maastricht. Overigens is er lang gestecheld over de locatie waar de nieuwe kerk moest komen. Aan de Maas begon excentrisch te worden, maar pastoor Voncken hield voet bij stuk.

De 3e kerk is Middeleeuws, de 4e Neo-Gotisch, dat wil zeggen een 19e-20e eeuwse nabootsing van de gotiek. Deze voorlopig laatste kerk werd gebouwd met gebruikmaking van Kunradersteen, die beter dan mergel bestand is tegen vocht (overstromingen) en andere beschadigende invloeden. Het interieur werd rijk versierd met wand- en plafondschilderingen, veelal van de hand van de heren Laudy en Mes.

In de doopkapel kunt u de Millennium plaquette bewonderen, uitgereikt door het bisdom als bijzondere onderscheiding in het jubeljaar 2000. Normaal is zo’n plaquette alleen voor kathedralen en basilieken. De St Martinuskerk Geulle is de enige  “gewone” kerk met zo’n plaquette. Voorwaarde voor het verkrijgen van de plaquette was onder meer dat de kerk over een toegangsdeur moest beschikken, die slechts bij hoge uitzondering open ging. De opening van de deur moest dan ook nog met Kerstmis 1999 (begin jubeljaar) door de bisschop verricht zijn en een jaar later de sluiting (op Driekoningen 2001) dito door de bisschop. De deur dateert uit ca 1350 en is bij de Millennium viering bij hoge uitzondering nog eens geopend. Mgr Evrard de Jong opende en sloot de deur en bracht de plaquette aan.

Een bijzonder monument.

Leuk om nog te vermelden vermelden: In 1320 werd de vierkante toren gebouwd, die er nu nog staat en dus in 2020 haar 700-jarig jubileum viert !!

Als u dit allemaal gelezen hebt, zult u met ons overtuigd zijn van het feit dat de Sint Martinuskerk de status “bijzonder” verdient en dat we er alles aan moeten doen om dit Rijksmonument in stand te houden.

Voor deze instandhouding nu is de Stichting behoud Sint Martinuskerk Geulle in het leven geroepen. De stichting stuurt het Steuncomité Sint Martinuskerk te Geulle aan.

Het stichtingsbestuur bestaat uit mevrouw Marly Heusschen en de heren Giel Dolmans, Jan Janssen, Karel Majoor en ondergetekende, Math Muris. Het steuncomité wordt gevormd door het stichtingsbestuur samen met pastoor Ismaël Quequesana, Johan Pelzer, Annie Dekkers, Bert Bouwens, Jan Martens, Theo Kruijssen en Kris Förster.

Dit allemaal in willekeurige volgorde.

Wat gaan we doen?

Om te beginnen moet de verwarming vervangen worden. Deze functioneert niet meer goed en daardoor dreigen allerlei kunstwerken schade op te lopen. Bovendien zijn de stookkosten onacceptabel hoog.

In de toren is een houten draagbalk aan ’t rotten, die moet dus dringend vervangen worden.

Andere iets minder urgente, maar wel noodzakelijke bouwkundige herstelwerkzaamheden dienen verricht te worden.

Diverse kunstwerken zijn aan restauratie toe. Als we dat niet op korte termijn doen, zal de schade alleen maar ernstiger en moeilijker reparabel worden.

Tevens gaat het comité kijken naar medebestemmingsplannen voor de kerk. Dat wil zeggen: zoeken naar meer bestemmingen voor de kerk dan alleen de erediensten. Uiteraard bestemmingen die niet strijdig zijn met de hoofdbestemming maar die wel geld opbrengen om in de toekomst de kerk te kunnen blijven onderhouden.


En wie zal dat betalen?

Grofweg zijn er vier potjes waaruit geld gegenereerd kan worden:

1.Eigen middelen van de Sint Martinusparochie, die lang niet toereikend

   zijn voor dit mega project. Alleen al voor de verwarming moet u

   denken aan een ton in Euro’s

2.Overheidssubsidies

3.Goede doelen Stichtingen

4.Opbrengsten uit acties onder de Geulse bevolking en het Geulse bedrijfsleven. Dit prachtige monument is namelijk een juweel waar HEEL Geulle trots op kan zijn, dus we vragen aan ALLE Geullenaren om een steentje bij te dragen. Hoe dat kan zullen we u later laten weten. Dat we een beroep op  u moeten doen is onvermijdelijk, want de eerste 3 potjes leveren lang niet voldoende op om dit allemaal te verwezenlijken en het is immers ONZE kerk, dus ook mede ONS pakkie-an.

Comité en Stichting gaan zich hard maken om de bovenbeschreven doelen en de financiering daarvan te bereiken. Een hele klus die vraagt om inzet en geduld van velen wellicht ook van u.

Kortom, u hoort nog van ons als er nieuwe ontwikkelingen zijn. Voorlopig bent u globaal op de hoogte van onze plannen en dat was mijn bedoeling.

Voor degenen die op voorhand willen doneren voor dit goede doel volgen hier enkele gegevens:

Het banknummer is NL64RBRB0956296564

t.n.v. Stichting Behoud Sint Martinuskerk Geulle.

De stichting is bezig met het aanvragen van de ANBI-cultureel status. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Dat betekent gunstige belastingvoorwaarden voor donateurs. Donateurs zullen nader worden ingelicht.

Andere wetenswaardige gegevens:

Adres van de Stichting: Hulserstraat 41 6243 BL Geulle

De website van de stichting is in de maak. Even geduld dus nog, maar kijk af en toe maar eens op                                                                 Het mailadres is steunmartinus@gmail.com .


Tenslotte: we zoeken nog enthousiaste meedenkers voor het stichtingsbestuur, liefst in de leeftijdscategorie van 40-65 jaar, maar vitale 65-plussers, die van de straat af willen zijn ook welkom. Lijkt het u leuk, stuur dan even een berichtje naar onderstaand mailadres.


Math Muris

murisgeulle@gmail.com