Buurtvereniging "Aan de Maas" Geulle.

Bakkes aan de Maas.


Bakkes aan de Maas,


Op 20 januari (2016) werd het gerestaureerde bakhuis van Jef Severeijns aan de Kuiperstraat 5 officieel opgeleverd. Voor het gemak praten we hierna niet meer over bakhuis, maar over bakkes.

De restauratie is uitgevoerd door MTB, onder begeleiding van Monumentenwacht Limburg en werd mogelijk gemaakt door Heemkunde vereniging Geulle alsmede de gemeente Meerssen en het IKL, dat de subsidie voor de restauratie organiseerde. De gemeente Meerssen, de provincie Limburg en de Postcodeloterij waren de gelukkigen die mochten doneren.

MTB staat overigens voor Maastrichtse ToeleveringsBedrijven.

IKL is de club die zich hard maakt voor de Instandhouding van Kleine Landschappen.

Paul Notten van de Heemkundevereniging Geulle heeft het vuurtje letterlijk aangewakkerd.



Een beetje geschiedenis.


De eerste kadastrale gegevens stammen uit het jaar 1842. Eigenaar van het pand Kuiperstraat 5 met bijbehorend bakkes was toen Leonardus Thijssen. Nadat Thijsen het tijdelijke voor het eeuwige verwisseld had, hertrouwde zijn weduwe in 1893 met Johannes Freens. Ook Johannes was al eens getrouwd geweest en had uit dat eerdere huwelijk drie kinderen te weten:

Leonardus, in de volksmond Lei, Augustus, ze noemden hem Gus en Barbara, in de wandelgangen Berb en ook wel Bey genoemd. Berb had de broek aan in huize Freens, hetgeen apart genoemd kan worden voor die tijd.

De “kinderen” Freens waren alle drie vrijgezel.

Op 5 december 1918 trok de familie Freens in bij de weduwe Thijssen in het pand Kuiperstraat 5, waar het bakkes toen al stond. Lei zal als metselaar waarschijnlijk zijn stinkende best hebben gedaan om het bijgebouwtje in goede conditie te houden.

In 1972 kwam de familie Severeijns in beeld. Lei en Gus waren inmiddels naar de eeuwige jachtvelden vertrokken en Berb vond de boerderij te groot voor haar alleen en dus werd de boerderij aan de Severeijnsen verkocht.

Jef, de huidige bewoner, was gehuwd met Mariette Pinckaers en heeft twee kinderen.

Jean Paul en Aimée.

Jef was geen broodbakker, dus het bakkes werd voor andere doeleinden gebruikt. Een schaap en later een varken waren de tijdelijke hoofdbewoners.

Niettemin had Jef, toen hij er ging wonen, het bakkes wel al een opknapbeurt, zo u wilt een eerste restauratie, gegeven. Dak en balkenlaag werden vernieuwd en het voegwerk werd opgefrist. Een soort eerste hulp renovatie ter voorkoming van instorting.

Op enig moment dacht zoonlief Jean Paul, toen een jaar of 6-7, dat het wel leuk was het bakkes weer eens in gebruik te nemen. Hij stak de rommel die in de open ruimte onder de oven lag in de fik. Pa had het niet direct in de gaten, maar de volgende dag vond hij toch dat er een luchtje aan het bakkes zat. Bij inspectie bleek dat het vuur z’n werk gedaan had. De balkenlaag tussen de open ruimte en de oven had het begeven en vanaf dat moment was het gebouwtje aan restauratie toe.

Het moge duidelijk zijn dat de restauratie even op zich heeft laten wachten. Jef was geen broodbakker, toch?

Uiteindelijk is het dan toch gelukt. In 2015-2016 werd het bakkes gerestaureerd en nu staat het in volle glorie aan de Kuiperstraat 5 of – zo u wilt - aan het wandelpad rechts van het woonhuis, aan de Oude Broekgraaf.



Het bakkes in de huidige staat.

Het interieur.

Beschrijving:


Eerst werden de sjansen (takkenbossen) in de ovenmuil gestopt en aangestoken.

Hierdoor werden de leemlagen (bodem en dak en wand van de oven) verwarmd.

Vervolgens werden de sjansen opzij geduwd en kon het brood fijn gaar worden op de vloer van de voorverwarmde oven.

Eerst werd het witbrood gebakken en dan het zwartbrood, dat er veel langer over deed.


NB De balkenlaag werd wat minder stevig toen Jean Paul met vuur gespeeld had.


In Geulle staan zo’n 30 bakkessen, al dan niet in goede bouwkundige staat.

Ons bakkes aan de Maas is, voor zover bekend, het oudste. De eerste steen werd ruim voor 1842 gelegd. Ze zijn natuurlijk allemaal van vóór de periode dat er bakkerijen waren.


Zo, dat was het. Nu weten jullie iets meer over dit bijzondere gebouwtje aan de Maas.

Wie zelf eens wil gaan kijken moet even contact opnemen met Jef Severeijns (043-3641143)


Math Muris


Bronnen:

Jef Severeijns

Paul Notten (de Sjakel)

Huub Jacobs

Diverse websites